Makala hii imepangwa kwa hatua zinazosomeka na kutekelezeka shambani.
Mnazi ni zao la muda mrefu linaloweza kutoa nazi, mafuta, tui, coir na bidhaa nyingine. Hata hivyo, uwekezaji wake unahitaji ardhi inayofaa, miche bora na mpango wa miaka kadhaa. Usipande kwa kutegemea bei ya nazi ya leo pekee.
Eneo na mpango wa shamba
Minazi hufaa zaidi mazingira ya kitropiki yenye joto, mwanga na udongo unaopitisha maji. Epuka maeneo yanayotuamisha maji au yenye chumvi kupita uwezo wa aina uliyochagua. Panga barabara za shamba, nafasi, mifereji na eneo la kukusanya mazao kabla ya kupanda.
Miche na upandaji
Nunua miche kutoka kitalu kinachoaminika na chagua aina kulingana na soko, urefu, muda wa kuanza kuzaa na ustahimilivu wa eneo. Miche dhaifu au yenye mizizi iliyoharibika huchelewesha mradi. Panda wakati unyevu unatosha na linda miche dhidi ya mifugo, moto na magugu.
Rutuba na usafi wa shamba
Minazi huondoa virutubishi kwa muda mrefu. Tumia vipimo vya udongo na ushauri wa ugani kupanga samadi, matandazo na mbolea. Weka duara la mche bila magugu makubwa, lakini epuka kuacha udongo wazi unaomomonyoka. Mazao jamii ya mikunde yanaweza kusaidia kufunika ardhi pale mpango wa shamba unaporuhusu.
Magonjwa na ufuatiliaji
Kagua kilele cha mnazi, majani, mashina na nazi zinazoendelea. Usipande miche kutoka chanzo kisichojulikana katika eneo lenye historia ya magonjwa. Dalili za kunyauka, kuoza au wadudu zitambuliwe na mtaalamu kabla ya matibabu.
Ongeza thamani, si idadi ya miti tu
Soko linaweza kuwa nazi mbichi, nazi kavu, mafuta, tui, unga, sabuni au nyuzi. Kila bidhaa inahitaji ubora, vifaa na leseni tofauti. Anza kwa uchambuzi wa wanunuzi na gharama za usindikaji. FAO inaonyesha kuwa sehemu kubwa ya minazi duniani inamilikiwa na wakulima wadogo; ushirika unaweza kusaidia kukusanya kiasi na kujadiliana bei.
Vyanzo vya marejeo
Mada ya JamiiForums: Kilimo cha Minazi. Makala hii ni maandishi mapya yenye attribution.
