Makala hii imepangwa kwa hatua zinazosomeka na kutekelezeka shambani.
Msimamizi mzuri wa shamba si mtu wa kukaa getini. Ndiye anayebadilisha mpango wa mmiliki kuwa ratiba ya kazi, rekodi za mifugo, matumizi yanayodhibitika na matokeo yanayopimika.
Makala hii imechochewa na mjadala wa JamiiForums, kisha imeandikwa upya kwa utafiti na mtazamo wa vitendo kwa mkulima na mfugaji wa Tanzania. Lengo ni kukusaidia kupima uamuzi, si kukuahidi faida ya haraka.
Weka majukumu kwa maandishi
Mkataba ueleze eneo, idadi ya mifugo, ratiba ya kulisha, usafi, afya, ulinzi, ununuzi na namna ya kuripoti. Maneno kama “atasimamia kila kitu” huleta migogoro.
Taja nani anaidhinisha matumizi, nani anapokea fedha na nani anahifadhi funguo, dawa na nyaraka.
Vipimo vya kazi
Pima vifo, ongezeko la uzito, uzalishaji wa maziwa/mayai, matumizi ya chakula, chanjo na usafi. Lengo si kuadhibu; ni kugundua tatizo kabla halijawa hasara.
Msimamizi atoe ripoti ya wiki yenye namba, picha inapohitajika na hatua inayofuata.
Uadilifu wa manunuzi
Tumia orodha ya bei, risiti na angalau nukuu mbili kwa manunuzi makubwa. Tenganisha fedha ya shamba na fedha binafsi.
Mmiliki afanye ukaguzi wa kushtukiza kwa heshima, huku akimpa msimamizi mamlaka ya kutatua dharura.
Uhusiano wa timu
Mafunzo, vifaa vya kinga na mawasiliano ya wazi huongeza uwajibikaji. Msimamizi anayejua kwa nini anafanya kazi husaidia wafanyakazi kufuata taratibu.
Makosa ya kuepuka
- Kutegemea kichwa cha habari bila kuthibitisha vipimo
- Kuanza bila bajeti ya dharura na muda wa kusubiri
- Kutohifadhi risiti, rekodi za afya, mikataba na uzito
- Kupuuza usalama wa chakula, ustawi wa wanyama, sheria na mazingira
Checklist ya utekelezaji
- Thibitisha taarifa kwa afisa au taasisi husika
- Andika gharama, soko na kipimo cha mafanikio
- Fanya jaribio dogo kabla ya kuongeza mtaji
- Rekodi ubora, mavuno, vifo, malipo na upotevu
- Fanya mapitio ya wiki na urekebishe mpango
Vyanzo na usomaji zaidi
Maudhui haya ni uandishi wa asili wa Kilimo Tanzania; hayajanakili maandishi wala picha ya chanzo.
