Makala hii imepangwa kwa hatua zinazosomeka na kutekelezeka shambani.
Kazi ya ulinzi na kilimo vinaweza kuishi pamoja kwa mpango, lakini si kwa kuacha shamba liendeshwe kwa simu pekee. Ratiba, msimamizi mwaminifu, bajeti na mfumo wa taarifa huleta matokeo bila kuvuruga wajibu wa msingi.
Makala hii imechochewa na mjadala wa JamiiForums, kisha imeandikwa upya kwa utafiti wa vitendo kwa mazingira ya Tanzania. Haiahidi faida ya haraka; inakupa njia ya kupima uamuzi wako.
Chagua mfumo unaoendana na muda
Zao la kudumu, mifugo au kilimo cha mkataba vina mahitaji tofauti. Chagua mradi unaoweza kusimamiwa wakati wa zamu na safari.
Andika majukumu ya mwenye shamba na msimamizi kwa maandishi.
Msimamizi na ukaguzi
Ripoti ya picha peke yake haitoshi; omba uzito, matumizi, risiti, vifo, mavuno na salio. Fanya ukaguzi unapopata nafasi kwa njia salama na halali.
Tenganisha fedha ya shamba na mshahara wa familia.
Usalama na sheria
Usitoe taarifa za ratiba ya kazi, eneo nyeti au utambulisho wa kikosi kwenye matangazo ya shamba. Tumia vibali na taratibu za taasisi yako.
Mmiliki awe na mpango wa dharura ikiwa msimamizi hawezi kuendelea.
Pima kabla ya kupanua
Kila msimu pima faida halisi, muda uliotumika na ubora wa taarifa. Mradi unaokupa amani na namba nzuri ndio unaostahili kuongezwa.
Makosa ya kuepuka
- Kukubali namba ya soko bila risiti au kipimo
- Kuanza bila bajeti ya dharura
- Kutohifadhi rekodi za afya, uzito na malipo
- Kupuuza usalama, sheria na mazingira
Checklist ya utekelezaji
- Thibitisha taarifa kwa mtaalamu
- Andika bajeti na mnunuzi
- Fanya pilot ndogo
- Rekodi gharama na matokeo
- Pitia mpango kila wiki
Vyanzo na usomaji zaidi
Huu ni uandishi wa asili wa Kilimo Tanzania; haujanakili maandishi wala picha ya chanzo.
