Makala hii imepangwa kwa hatua zinazosomeka na kutekelezeka shambani.
Manyoya yaliyovurugika yanaweza kutokana na aina ya kuku, molting, vimelea, msongamano, lishe au jeraha. Picha pekee haiwezi kutoa utambuzi wa mwisho.
Makala hii inatoa mfumo wa kufanya uamuzi wa shamba au banda kwa ushahidi, si kwa ahadi ya bei au dawa ya haraka. Hali ya eneo lako inaweza kutofautiana; thibitisha ushauri kwa afisa ugani, daktari wa mifugo au mamlaka husika.
Kagua mwili na mazingira
Angalia ngozi, viroboto/utitiri, vidonda, uzito, ulaji na tabia ya kujikuna. Tenga kuku anayenyanyaswa au mwenye jeraha.
Kagua mwanga, hewa, msongamano na sehemu za kulala. Manyoya yaliyong’olewa mara nyingi huonyesha ushindani au lishe isiyotosha.
Lishe na maji
Tumia chakula chenye protini na madini kinacholingana na umri; usiongeze dawa au vitamini kwa kubahatisha. Maji safi yawepo muda wote.
Badilisha chakula taratibu na hifadhi sehemu kavu isiyo na ukungu.
Lini umuite mtaalamu
Vifo, kupungua uzito, kuharisha, vidonda vingi au kundi lote kuonyesha dalili vinahitaji afisa mifugo. Usichanganye kuku wapya bila karantini.
Makosa ya kuepuka
- Kuanza eneo kubwa bila jaribio
- Kununua bila risiti, lebo au rekodi
- Kuchanganya ushauri wa mtandaoni na utambuzi wa kitaalamu
- Kusahau gharama za baada ya mavuno, usafiri na upotevu
Checklist ya utekelezaji
- Andika gharama na tarehe
- Thibitisha chanzo au mtaalamu
- Fanya jaribio dogo
- Rekodi matokeo
- Panga hatua inayofuata
Vyanzo na usomaji zaidi
- FAO: Mwongozo wa uzalishaji na usalama wa chakula
- Wizara ya Kilimo Tanzania
- Mjadala wa JamiiForums ulioibua mada hii
Makala hii ni uandishi mpya wa Kilimo Tanzania; haijanakili maandishi wala picha ya chanzo.
