Makala hii imepangwa kwa hatua zinazosomeka na kutekelezeka shambani.
Kiangazi kinaweza kutoa vitunguu vya ubora ikiwa maji yanadhibitiwa. Maji mengi, palizi kuchelewa na kuvuna bila ukaushaji hupunguza ukubwa na muda wa kuhifadhi.
Makala hii inatoa mfumo wa kufanya uamuzi wa shamba au banda kwa ushahidi, si kwa ahadi ya bei au dawa ya haraka. Hali ya eneo lako inaweza kutofautiana; thibitisha ushauri kwa afisa ugani, daktari wa mifugo au mamlaka husika.
Kitalu na kuhamishia
Tumia mbegu yenye lebo, udongo unaopitisha maji na kitalu kilicho karibu na chanzo cha maji. Hamishia miche yenye afya bila kujeruhi mizizi.
Panga nafasi na mistari ili palizi na umwagiliaji viwe rahisi.
Maji kwa kipimo
Mwagilia kwa ratiba inayotegemea udongo na hali ya hewa, si kalenda pekee. Epuka kulowesha majani usiku na maji kutuama.
Punguza maji hatua kwa hatua kabla ya kuvuna kulingana na ushauri wa ugani na hali ya shamba.
Uvunaji na hifadhi
Vuna wakati shingo inaanza kuinama, kausha sehemu yenye hewa na kivuli, kisha kata majani kwa usalama.
Hifadhi vitunguu vilivyokauka, visivyojeruhiwa na vilivyopangwa kwa ukubwa.
Makosa ya kuepuka
- Kuanza eneo kubwa bila jaribio
- Kununua bila risiti, lebo au rekodi
- Kuchanganya ushauri wa mtandaoni na utambuzi wa kitaalamu
- Kusahau gharama za baada ya mavuno, usafiri na upotevu
Checklist ya utekelezaji
- Andika gharama na tarehe
- Thibitisha chanzo au mtaalamu
- Fanya jaribio dogo
- Rekodi matokeo
- Panga hatua inayofuata
Vyanzo na usomaji zaidi
- FAO: Mwongozo wa uzalishaji na usalama wa chakula
- Wizara ya Kilimo Tanzania
- Mjadala wa JamiiForums ulioibua mada hii
Makala hii ni uandishi mpya wa Kilimo Tanzania; haijanakili maandishi wala picha ya chanzo.
